Inzicht voor corporaties in de leefbaarheid van buurten, op basis van dezelfde betrouwbare en gedetailleerde cijfers. Dat is de bedoeling van het Buurt Analyse Model. Hiermee moeten Amsterdamse corporaties buurten op dezelfde manier kunnen analyseren, trends volgen en werken aan gerichtere buurtaanpak.
Het model, kortweg BAM, is opgezet als een dashboard. Gebruikers kunnen kaarten maken van een regio, stad, stadsdeel of buurt. Ook laat het model zien hoe een gebied scoort op verschillende leefbaarheids- en sociaaleconomische factoren.
Voor corporaties is vooral de combinatie van beelden, scores en trends relevant. Het dashboard toont niet alleen de huidige situatie, maar ook ontwikkelingen over meerdere jaren. Daardoor kunnen buurten binnen het bezit van corporaties onderling worden vergeleken en in de tijd worden gevolgd.
Het doel van de Amsterdamse Federatie van Woningcorporaties is dat alle corporaties dezelfde betrouwbare en gedetailleerde cijfers gebruiken om leefbaarheid in kaart te brengen. Daarmee moet het model voorkomen dat organisaties met verschillende cijfers of werkwijzen naar dezelfde buurten kijken.
Bewonersdata als basis
De gegevens in het BAM komen uit Huren in de Regio Amsterdam, het tweejaarlijkse bewonersonderzoek onder huurders van corporaties. Sinds 2024 doen ook corporaties uit de rest van de metropoolregio Amsterdam mee.
In 2024 vulden ruim 62.000 huurders de HIRA-enquête in, waarvan ruim 30.500 uit Amsterdam. Dat maakt analyses tot op buurtniveau mogelijk. De vragenlijst was beschikbaar in het Nederlands, Engels, Turks en Arabisch.
| Geïnteresseerd in gebiedsontwikkeling en leefbaarheid? Meld je aan voor de Vierdaagse fieldtrip Manchester & Liverpool: “Van industriële kracht naar leefbare stad” van 16 t/m 19 september. |
Onderzoekers van het Datalab, een samenwerking tussen Amsterdamse corporaties, presenteerden het BAM op 26 maart. Ongeveer dertig toekomstige gebruikers van acht corporaties sloten aan voor een kennismaking met de nieuwe tool.
Tijdens de werksessie maakten vier groepen voor één corporatie een analyse van de minst en meest leefbare buurt binnen het eigen bezit. Het dashboard biedt daarmee vooral een gedeeld vertrekpunt voor analyse.
Vergelijken vraagt precisie
Of zulke analyses bruikbaar zijn, hangt af van de onderliggende gebiedsindeling. Beleid wordt steeds vaker op basis van data gemaakt, maar vergelijkingen tussen buurten kunnen kwetsbaar zijn als grenzen of schaalniveaus niet goed aansluiten op de werkelijkheid.
Dat speelt ook bij de Wijk- en Buurtkaart van het CBS, die door gemeenten zelf wordt aangeleverd. Als buurten sterk verschillen in omvang of niet actueel zijn na woningbouw, kunnen cijfers over leefbaarheid, groen of sociaaleconomische kenmerken een vertekend beeld geven.
André Botman van EasyWBI wijst erop op dat een goede vergelijking tussen buurten daardoor lastig wordt. Lars van Vianen van Scape Agency stelde eerder tegen Stadszaken dat conclusies trekken tussen gebieden nu vaak neerkomt op ‘appels met peren vergelijken’.
In dat kader helpt BAM corporaties om binnen dezelfde databasis en methodiek te werken. Daarbij blijft van belang dat de corporaties de lokale context en de kwaliteit van gebiedsgrenzen meenemen in hun duiding.