Amsterdam krijgt er een krachtig hulpmiddel bij om hittestress te verminderen en de stad leefbaarder en groener te maken. Met de Koele Groene Stratenkaart is in één oogopslag zichtbaar waar vergroening en verkoeling van straten het grootste effect hebben en wordt bestaande kennis over hitte, groen en verharding samengebracht in één praktisch afwegingskader voor keuzes op straatniveau.
De aanleiding voor de kaart ligt in de toenemende druk op de openbare ruimte door klimaatverandering en verstedelijking. Door meer bebouwing en verharding warmen straten sneller op en blijft hitte langer hangen, vooral tijdens warme zomerdagen en hittegolven.
Dit heeft gevolgen voor gezondheid, comfort en het dagelijks gebruik van de stad, met name in dichtbebouwde wijken en voor kwetsbare groepen.
Integraal overzicht
Hoewel de gemeente al beschikt over veel data, kaarten en analyses over hitte, groen en verharding, ontbrak tot nu toe een instrument dat deze inzichten integraal samenbrengt op het moment dat keuzes worden gemaakt over de inrichting van straten.
Bestaande instrumenten zijn vaak thematisch of beleidsmatig van aard en landen niet vanzelf in ontwerp-, beheer- en onderhoudsbeslissingen. De Koele Groene Stratenkaart is ontwikkeld om juist die stap van analyse naar uitvoering te overbruggen.
De kaart laat zien waar in de stad kansen liggen om straten groener en koeler in te richten en hoe deze kunnen aansluiten op bestaande parken en groengebieden. Daarmee vormt de Koele Groene Stratenkaart een belangrijke bouwsteen binnen het klimaatadaptatie- en groenbeleid van de gemeente, gericht op een stad die beter bestand is tegen steeds warmere zomers.
Want door verstedelijking en klimaatverandering warmen sommige straten sterk op, met name in dichtbebouwde wijken met weinig groen. Tegelijkertijd is de ruimte in de stad schaars en concurreren verschillende opgaven, zoals mobiliteit, woningbouw en verblijf, om dezelfde vierkante meters.
Afwegingskader
Een belangrijk uitgangspunt van de Koele Groene Stratenkaart is daarom dat bewoners binnen loopafstand toegang moeten hebben tot een koele plek in de openbare ruimte.
De kaart helpt om deze ambitie concreet te maken en om keuzes te onderbouwen bij investeringen in straten en pleinen. Daarbij fungeert zij als afwegingskader: de kaart geeft richting aan ontwerp en inrichting, maar is geen blauwdruk en schrijft geen vaste oplossingen voor.
De Koele Groene Stratenkaart bestaat niet uit één losse kaart, maar uit een samenhangend geheel van kaarten en analyses, vastgelegd in een digitaal raadpleegbaar document.
In dit document zijn onder meer hittebelasting, mate van verharding, bestaande en potentiële groenstructuren en de ligging van kwetsbare functies gecombineerd.
De kaarten zijn bedoeld als beleids- en ontwerpinstrument en vormen een onderlegger voor verdere uitwerking in projecten, niet als interactieve of real-time tool.
Op basis van deze gecombineerde analyses wordt zichtbaar welke straten het meeste potentieel hebben om bij te dragen aan verkoeling en leefkwaliteit. Daarmee maakt de Koele Groene Stratenkaart inzichtelijk waar vergroening het meeste effect oplevert en waar prioritering wenselijk is.
Aangenomen zonder debat
De gemeenteraad heeft met de Koele Groene Stratenkaart ingestemd zonder inhoudelijke bespreking. Daarmee is de kaart formeel vastgesteld en kan zij worden gebruikt als leidraad bij beleid en uitvoering.
Na het raadsbesluit ligt de focus op de toepassing van de kaart in de praktijk. Daarbij wordt nadrukkelijk gekeken naar koppelkansen met bestaande processen in de openbare ruimte. De volgende stap wordt het verbinden van maatregelen uit de kaart met onderhoudsplannen, zo schrijft een beleidsadviseur Klimaatadaptatie.