Ruim 1 miljard euro gaat het Amsterdam kosten om de gevolgen van klimaatverandering tot 2050 op te vangen. Dit gebeurt volgens onderzoek van Arcadis grotendeels met het planten van ruim 23.000 bomen, maar ook pergola’s en schaduwdoeken zijn nodig. Volgens wethouder Melanie van der Horst is de opgave te groot voor het Amsterdamse bestuur en is een coalitie met het Rijk nodig.
Tot 2050 zijn er 23.630 extra bomen nodig om schaduw, verkoeling en opvang van regenwater te bieden. Daarnaast vraagt het beschermen van ruim 70.000 bestaande bomen om grote investeringen in betere groeiplaatsen.
Samen met waterbergende maatregelen zoals wadi’s en groene daken komt de totale adaptatieopgave uit op ruim 1 miljard euro. Ingenieursorganisatie Arcadis rekent daarbij ook met jaarlijks 18 miljoen euro aan onderhoudskosten om voorzieningen bruikbaar te houden tijdens extreme buien.
Verspreid over 25 jaar komt dit neer op jaarlijks 0,5 procent van de gemeentelijke begroting.
Die investeringen zijn niet alleen een kostenpost: het voorkomen van schade door hoosbuien, hittegolven en droogte bespaart volgens Arcadis 686 miljoen tot 1,07 miljard euro. Ook stijgt de totale WOZ-waarde van woningen dankzij extra groen met honderden miljoenen euro’s.
Maar de baten zijn niet gelijk verdeeld over de stad. Vooral de negentiende-eeuwse en vooroorlogse gordels rond het centrum zijn kwetsbaar: veel verharding, weinig open water en beperkte ondergrondse ruimte maken zowel de risico’s als de kosten hoog. In precies die buurten is het ruimtegebrek het grootste obstakel.
Waar nieuwe bomen ruimtelijk niet passen – door smalle straten, ondergrondse infrastructuur of gebrek aan wortelruimte – wijst Arcadis op alternatieven zoals pergola’s en schaduwdoeken. Het onderstreept hoe verweven de adaptatieopgave is met historische structuren in de stad.
‘Opgave overstijgt Amsterdam’
Wethouder Melanie van der Horst reageerde op het onderzoek: ‘Ik vind het belangrijk dat we nu weten welke investeringen nodig zijn.’ Volgens haar levert meer groen niet alleen bescherming tegen extreem weer op, maar ook voordelen voor gezondheid, welzijn en sociale cohesie.
Daarbij plaatst ze een duidelijke kanttekening: de opgave overstijgt Amsterdam. Klimaatadaptatie vraagt volgens haar om landelijke betrokkenheid en financiële rugdekking.
Die oproep richtte ze expliciet aan het volgende stadsbestuur én aan Den Haag, met de boodschap dat de adaptatieaanpak alleen succesvol kan zijn als gemeenten en Rijk hierin gezamenlijk optrekken. ‘Ik hoop dat dit ook in Den Haag zo wordt gevoeld en dat ook daar de nieuwe coalitie zorgt dat we dit samen voortvarend kunnen oppakken.’