Het Eindhovense college van B en W maakt haar gezondheidsambities concreet met het omgevingsprogramma Gezonde Leefomgeving. Via acht indicatoren, van luchtkwaliteit tot stress, streeft de stad naar drie extra gezonde levensjaren per inwoner, 20 procent minder gezondheidsverschillen en verankering van gezondheid in gebiedsontwikkeling.
‘In elke buurt kijken we heel precies waar gezondheidswinst valt te halen’, zegt wethouder Rik Thijs. Hij benadrukt dat collectieve maatregelen nodig zijn om gezondheid te bevorderen, zoals schonere lucht, meer groen en betere voorzieningen.
Eindhoven gaat gesprekken aan met inwoners, bedrijven en instellingen via een gelaagde aanpak: van strategische sessies tot bijeenkomsten op gebiedsniveau. Dit moet duidelijk maken wat er speelt en wie kan bijdragen.
Het programma baseert zich op acht gezondheidsindicatoren: vier sociale en vier ruimtelijke. Sociale indicatoren omvatten onder meer eenzaamheid, stress en gezonde levensverwachting.
De vierde sociale indicator is de SES-WOA score. Kort uitgelegd zijn inwoners bij een hogere score welvarender en/of hoger opgeleid en/of langduriger aan het werk.
De vier ruimtelijke indicatoren zijn het aantal inwoners per vierkante meter, geluids- en luchtkwaliteit, afstand tot basisvoorzieningen en hoe groen(arm) een locatie is.
Gezondheidskaart
‘Op basis van bewonersinformatie ontwikkelen we in samenwerking met TNO en andere organisaties een gezondheidskaart met de indicatoren’, aldus Thijs. Op die kaart wordt Eindhoven verdeeld in zeshoekige vakjes.
Op ruimtelijk vlak kijkt de stad naar groen, luchtkwaliteit en geluid, afstand tot voorzieningen en bevolkingsdichtheid. Dit helpt om van data naar concrete acties te gaan.
Elke zeshoek krijgt een score. Zo is beter te zien waar, met wat en met wie we de meeste gezondheidswinst te behalen valt.
Voor 2030 stelt Eindhoven drie doelstellingen: drie extra gezonde levensjaren per inwoner, twintig procent minder gezondheidsverschillen tussen wijken én structurele verankering van gezondheid in ruimtelijke ontwikkelingen.
Volgens planning starten participatiemomenten in september, gevolgd door een ontwerp dat in oktober ter inzage ligt. Definitieve vaststelling is voorzien in februari 2026.
Verankering in beleid
Volgens Thijs staat dit programma niet op zichzelf, maar sluit het aan bij stedelijke en regionale beleidskaders zoals de Omgevingsvisie 2040, waarin gezondheid, groenblauwe netwerken en klimaatadaptatie leidend zijn.
Ook is beleidsplan Koers Sociaal 2040, voor een toekomstbestendig sociaal domein, hieraan verbonden.
Door gezondheid als kernwaarde te verankeren in gebiedsontwikkeling en bewoners actief te betrekken, wil Eindhoven niet enkel een gezonde omgeving creëren, maar ook gelijke kansen bevorderen.