Gemeenten kunnen tot 16 oktober subsidie aanvragen voor wijkscans die kansen en knelpunten voor bewegen en ontmoeten in kaart brengen. De aanvraag wordt gedaan bij ZonMw, de Nederlandse organisatie voor gezondheidsonderzoek en zorginnovatie. Vooral gemeenten in landelijk gebied zijn de doelgroep voor deze subsidie.
‘Met de wijkscan krijgen gemeenten inzicht in hoe de inrichting van een wijk bewoners kan activeren’, aldus Van der Meer. De subsidie is bedoeld om te onderzoeken hoe fysieke en sociale aanpassingen uitnodigen tot bewegen en samenkomen.
Daarbij wordt gekeken naar zowel gezondheid als sociale samenhang. Gemeenten uit landelijk gebied of krimpgebieden worden nadrukkelijk uitgenodigd om een aanvraag in te dienen.
Gemeenten kunnen zo bepalen waar de openbare ruimte verbeterd kan worden. Denk aan wandelroutes, speelplekken en zitplaatsen die ontmoeting bevorderen. Ook worden verkeersveiligheid, groenvoorzieningen en toegankelijkheid meegenomen in de analyse.
In eerste instantie is de subsidie bedoeld om vooral ouderen meer uit te nodigen tot beweging en ontmoeting. Maar volgens ZonMw mogen gemeenten de wijkscan ook inzetten voor kinderen, gehandicapten of inwoners met dementie.
De informatie uit de wijkscan moet worden omgezet in verbeterpunten die de gemeente opneemt in de beheerplannen voor de wijk.?De gemeente is financier en zorgt voor verankering in beleid.?
Aanpak in samenwerking
In de aanvraag moet een gemeente aantonen dat de wijkscan samen met bewoners en lokale organisaties wordt uitgevoerd. Zo ontstaat volgens ZonMw een completer beeld van de behoeften in de wijk en draagvlak voor aanpassingen. Bewonersparticipatie is een belangrijk onderdeel van de beoordelingscriteria.
De maximale subsidie per gemeente is 20.000 euro. Hiermee kunnen externe adviseurs en gemeentelijke medewerkers worden ingezet. De looptijd van het project mag maximaal een jaar bedragen.
Gemeenten mogen twee wijken laten onderzoeken binnen één project. Daarvoor geldt dat gemeenten voor een eerste wijk 15.000 euro ontvangen, maar voor een tweede wijk een derde van dat bedrag.
In eerdere subsidierondes voor vergelijkbare leefomgevingsprojecten was het budget binnen enkele weken vergeven.
Regierol voor gemeenten
De wijkscans sluiten aan bij de landelijke beweging om gezondheid en ruimtelijke inrichting meer te verbinden.
In het nieuwe Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord is een regierol weggelegd voor gemeenten. Zij moeten de regie nemen in het vormgeven van een gezonde fysieke leefomgeving in de wijk.
In een akkoord tussen het ministerie van VWS 3 en zorgaanbieders, verzekeraars en de VNG staat dat ‘goede zorg in de wijk begint’. Demissionair minister Conny Helder (Langdurige Zorg en Sport) noemt de inzet op preventie en nabijheid van zorg cruciaal.
‘Met dit akkoord zetten we een volgende stap in de verschuiving van zorg naar gezondheid. De wijk moet de plek zijn waar mensen zich geholpen, gezien en gezond voelen – voordat een zorgvraag ontstaat.’?