De gemeente Tilburg werkt aan een toekomstvisie waarin de stadsring verandert van drukke verkeersader naar een groene parkring voor fietsers, voetgangers en verblijfsruimte. De auto speelt hierin niet langer de hoofdrol. ‘We kiezen voor een ring die het centrum versterkt in plaats van doorsnijdt’, zegt wethouder Rik Grashoff.
‘De stadsring werd ontworpen om verkeer snel door de stad te leiden’, zegt Grashoff (Mobiliteit en Openbare Ruimte) tijdens een debat in de gemeenteraad over de openbaarvervoerconcessie in Tilburg.
In dat overleg benadrukte hij dat ingrepen op de stadsring — zoals het aanpassen van de Ringbaan West en de Spoorlaan — nodig zijn om ruimte te maken voor betere busverbindingen en om te voorkomen dat “de stad dichtslibt met auto’s”.
‘Maar we willen geen stad meer zijn waar de auto het ritme bepaalt.’ De gemeente ontwikkelt een visie waarin langzaam verkeer, vergroening en verblijfskwaliteit centraal staan.
De Tilburgse plannen richten zich op het terugdringen van doorgaand verkeer, snelheidsverlaging naar 30 kilometer per uur en de toevoeging van bomen, wandelroutes en verblijfsplekken.
Impressies laten zien dat delen van de ring autoluw of autovrij kunnen worden, laten zien. Impressies laten zien dat delen van de ring autoluw of autovrij kunnen worden, laten zien. De uitvoering loopt gefaseerd en is gekoppeld aan gebiedsontwikkelingen en investeringen in openbaar vervoer.
Aantal bomen verdubbeld
Het voorlopig ontwerp is opgezet door BURO TOPIA, samen met de gemeente en op basis van input van zo’n 400 bewoners, ondernemers en belanghebbenden.
Volgens het bureau verandert de multifunctionele Cityring in vier straten met een eigen karakter, afgestemd op de directe omgeving en functies. Elke straat krijgt een eigen inrichting, door keuzes in bestrating, zitplekken, kunst en variërend groengebruik. Alles overeenkomstig met ‘de identiteit van de omliggende wijk’.
In het ontwerp – gericht op de Heuvel-, Paleis-, Schouwburg- en Noordhoekring – wordt de snelheid beperkt tot 30 kilometer per uur. De ring gaat van twee rijstroken naar een enkele rijstrook, met een dubbelzijdig fietspad.
De hoeveelheid bomen verdubbelt. Er komen grotere exemplaren van tien tot vijftien jaar oud, bedoeld voor schaduwplekken en klimaatadaptatie.
Eindhovens circulatieplan
Ook de gemeente Eindhoven herontwerpt haar ringstructuur om de leefbaarheid in het centrum te verbeteren. De stad voert een ingrijpend circulatieplan uit waarbij de binnenstad wordt opgedeeld in vier zones.
Verkeer tussen de zones is alleen mogelijk via de Ring, waardoor doorgaand verkeer uit het centrum wordt geweerd.
Binnen de Ring worden verkeersfilters geplaatst en gaat de maximumsnelheid omlaag naar 50 kilometer per uur. De maatregelen zijn onderdeel van een bredere mobiliteitsaanpak die loopt tot 2031.
De herstructurering moet leiden tot meer ruimte voor voetgangers, fietsers en verblijfsfuncties, en minder autoverkeer in het centrumgebied.
Andere steden volgen vergelijkbare koers
Ook andere Nederlandse steden kijken concreet naar hun stadsring. Leiden wil de Leidse Ring Noord herinrichten. De plannen bevatten afsluitingen, eenrichtingsverkeer en zones met 30 kilometer per uur. De Rijnzichtbrug wordt mogelijk afgesloten voor autoverkeer.
Groningen investeert in de zuidelijke ringweg en werkt aan een mensvriendelijke Ring West. Er is veel aandacht voor fietsnetwerken en groenstructuren.
’s-Hertogenbosch richt de Binnenstadsring stapsgewijs opnieuw in tot 2026, met meer ruimte voor fietsers en vergroening.
Amersfoort onderzoekt of de stadsring is om te vormen tot een parkachtige structuur met minder autoverkeer. De stad wil hiermee klimaatadaptatie en verblijfskwaliteit bevorderen.
Internationaal volgen steden als Parijs, Gent en Oslo een vergelijkbare koers. Daar zijn ringen en centrumroutes heringericht voor bewoners, fietsers en voetgangers.
Do’s en don’ts
Mobiliteitsexperts adviseren gemeenten met herinrichtingsplannen voor hun stadsring de verkeersveiligheid te bevorderen door in het ontwerp gebruik te maken van versmallingen en verhoogde oversteekplaatsen en rotondes.
Het is een veelgemaakte fout om bij het ontwerpen van een leefbare stadsring alleen te vertrouwen op snelheidslimieten (zoals een bord “30 km/uur”) zonder dat de infrastructuur die snelheid ook afdwingt.
De TU Delft en de BNA adviseren op basis van eigen onderzoek om bij dergelijke aanpassingen Rijkswaterstaat en de provincie als partners te betrekken vanaf het begin.
Grote aanpassingen aan een stadsring moeten wat hen betreft ook aansluiten op toekomstige plannen voor bus- of tramroutes. Zij adviseren ook voorafgaand te starten met quick wins, kleine aanpassingen bij eerder onderhoud.
Er wordt juist afgeraden om te veel functies in één straat te combineren en teveel te willen aanpassen zonder gefaseerde pilotaanpak.
Start uitvoering in 2026
Tilburgs plan krijgt brede steun vanuit de gemeenteraad en bewonersgroepen. ‘We gaan in gesprek met bewoners, ondernemers en ontwerpers’, zegt Grashoff. ‘We willen een ring die mensen verbindt in plaats van scheidt.’
De eerste kapwerkzaamheden beginnen begin 2026. Grote bomen worden herplant. De uitvoering gebeurt in samenwerking met Broeren en Dura Vermeer. De meeste delen van de Parkring moeten in 2027 gereed zijn.
Een evaluatie volgt twee jaar na de start. De verdere invoering loopt tot 2030.