Vergroening: wat Den Haag en Antwerpen van elkaar kunnen leren

Leestijd: 2 minuten

Door hun geografische ligging bij water en hun stedelijke structuur zijn Antwerpen en Den Haag allebei kwetsbaar voor de effecten van klimaatverandering. Het beleid van beide steden verschilt echter, blijkt uit onderzoek van bureau Areaal Advies. Doordat de aanpak deels overeenkomt en deels verschilt, kunnen de steden van elkaar leren.

De Belgen maken gebruik van circulaire waternetten om overtollig hemelwater op te vangen en te hergebruiken voor doeleinden waarvoor drinkwaterkwaliteit niet vereist is. Daar liggen lessen voor Den Haag, aldus de onderzoekers.

Aan de andere kant kan Antwerpen weer leren uit de Haagse proactieve en systematische werkwijze bij het selecteren van klimaatadaptieve maatregelen: in Den Haag krijgen plekken waar winst te behalen valt prioriteit. 

Bovendien monitort Den Haag de klimaatgerelateerde zaken. Uit het onderzoek blijkt tevens dat er onbenutte kansen voor beide steden bestaan voor wat betreft bestuur en uitvoering op het vlak van klimaatadaptatie.

Dat blijkt uit onderzoek van bureau Areaal Advies naar het klimaatadaptatiebeleid voor de openbare ruimte in beide steden. Hierbij werd samengewerkt met beide steden, de Universiteit Utrecht en Stichting Steenbreek.

Duinen en Schelde

De steden zijn volgens de onderzoekers goed vergelijkbaar: Den Haag is ‘de stad achter de duinen’, Antwerpen ‘de stad aan de Schelde’. 

Den Haag werkt met een vastgestelde wegwijzer voor klimaatadaptieve projecten die worden uitgewerkt in losse sectorale projecten. Daarnaast werkt Den Haag met een top-downbenadering. 

Antwerpen heeft een integraal beleidsplan waar klimaatrobuustheid onderdeel is van een bredere strategie. Bovendien hanteert de stad een bottom-upbenadering.

De onderzoekers doen ook een aantal aanbevelingen voor beide steden:

  • Verbind, verbeter en vernieuw
    Bevorder samenwerking binnen de gemeente via een taskforce. Laat inwoners en bedrijven op wijkniveau participeren.
     
  • Durf te innoveren, creëer de toekomst
    Durf te innoveren met nieuwe technieken en materialen en creëer draagvlak voor veranderingen. Onderzoek hoe vermeden financiële klimaatschade inzichtelijk gemaakt kan worden en gebruik die financiële ruimte om te investeren of beheerskosten te dekken.
     
  • Groen niet zomaar doen
    Wees creatief en innovatief bij het zoeken naar onbenutte ruimte voor vergroening, maar hou bij de aanplant wel rekening met toekomstige knelpunten met betrekking tot boven- en ondergrondse groei.

Den Haag en Antwerpen werken al langer aan maatregelen tegen effecten van klimaatverandering. In Den Haag is dat vastgelegd in een klimaatakkoord. Antwerpen heeft een Klimaatplan 2030.

Op verzoek van bureau Areaal Advies is het rapport van internet verwijderd. Het rapport mocht blijkbaar niet openbaar worden gemaakt.

De wijze waarop we onze steden bouwen en leefomgeving inrichten heeft bewijsbare impact op de gezondheid van mensen. Talloze wetenschappelijke onderzoeken wijzen op een verband tussen de inrichting van de leefomgeving en het aantal ziekenhuisopnames, chronische ziekten en het gemiddelde sterftejaar. Met meer vergroening of ruimte voor ontmoeting gaan deze statistieken aantoonbaar omlaag. Of het nu om mentaal welzijn of fysieke gezondheid gaat: een groene en gezonde leefomgeving doet er toe.

En waarom genezen als je beter kan voorkomen? Begin dit jaar ondertekenden gemeenten, GGD’s, zorgverzekeraars en het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Stip op de horizon is een gezonde generatie in 2040 met weerbare gezonde mensen die opgroeien, leven, werken en wonen in een gezonde leefomgeving met een sterke sociale basis. Ook de Omgevingswet schrijft voor dat gezondheid als primair belang wordt meegewogen in ruimtelijke beleid en -inrichtingskeuzes.

Die gezonde leefomgeving zal steeds vaker een stedelijke leefomgeving zijn, want steeds meer mensen zoeken een plek in de stad. Of het nu grote, middelgrote of kleinere steden zijn: we wonen, werken en leven dichter op elkaar. En dat hoeft helemaal niet ten kosten te gaan van gezondheid, laten tal van inspirerende voorbeelden van gezonde stedelijke leefomgevingen zien. Op deze themasite presenteren we de bewijslast in de vorm van inspirerende verhalen en bundelen we praktische vakinformatie van onze journalisten uit onze titels Groen, Stedelijke Interieur en Stadszaken.nl.

De sleutel voor een gezonde generatie ligt voor een belangrijk deel bij degenen die de stedelijke leefomgeving inrichten en vormgeven. Schrijf u nu in voor de tweewekelijkse nieuwsbrief voor iedereen die wil bijdragen aan gezondere, aantrekkelijke en duurzame steden.