Stichting Steenbreek groeit door, private tuin steeds minder privézaak

Leestijd: 2 minuten

Voor steeds meer gemeenten is het vergroenen van voor- en achtertuinen van particulieren een aandachtspunt. Wat bewoners hiermee doen, verstenen of vergroenen, lijkt daarmee steeds minder vrijblijvend. Dat blijkt uit de opmars van Stichting Steenbreek, waar nu 190 van de 342 gemeenten zijn aangesloten. De stichting richt zich op vergroening in Nederland, waarbij particuliere tuinen steeds vaker worden meegenomen. 

Die aandacht is te verklaren. De miljoenen tuinen in Nederland hebben een gezamenlijke oppervlakte van meer dan tien keer het Nationale Park De Hoge Veluwe. 

‘Hitte- en waterstress zijn de grootste uitdagingen, maar ook biodiversiteit zien wij als gemeente als een belangrijk onderwerp’, zegt Jochem van Rhijn, watermanager bij de Limburgse gemeente Echt-Susteren.  

Zijn gemeente is een van de laatste toevoegingen aan het landelijke netwerk van Stichting Steenbreek. ‘Een groot deel van de uitdaging ligt echter niet alleen in de openbare ruimte, maar ook op privé-eigendom. 

De vergroeningsopgave is lang niet meer een opgave van enkel gemeenten, vindt ook Maaike Jansen, beleidsmedewerker duurzaamheid bij de Overijsselse gemeente Rijssen-Holten.  

‘Wij willen meer groen in onze gemeente en minder stenen en asfalt. Daar werken wij als gemeente aan, maar we hebben ook de hulp van onze inwoners en bedrijven nodig’, zegt ze. 

Volgens de Nederlandse tuin- en balkonbezitter ligt de bal juist nog altijd het meeste bij de overheid, toonde een onderzoek vorig jaar aan. Het gaat om 79 procent met deze mening.  

Zo’n 66 procent van ondervraagden vindt het specifiek een taak van de gemeente, omdat het Rijk op een te grote afstand zou staan.  

Gemeenten ontzorgen 

Naast dat gemeenten al jaren werken aan het vergroenen, helpt het volgens gemeenten als Rijssen-Holten om gezamenlijk op te trekken in de vergroeningsopgave met andere gemeenten en groenorganisaties.  

‘Bijvoorbeeld bij een herinrichting van een straat om de bewoners mee te krijgen om hun tuin te vergroenen. Dus echt op projectniveau. 

Rijssen-Holten is ook geholpen door algemene bewustwordingsacties en campagnes. Zo maakt de stichting flyers gericht op nieuwbouwwijken waar tuinen nog ingericht moeten worden. Dit ontzorgt gemeenten en geeft hen handvaten om contact te leggen met woningcorporaties en ontwikkelaars. 

Met de aanmeldingen van Echt-Susteren, Rijssen-Holten, Hellendoorn, Borger-Odoorn zijn nu 190 gemeenten lid van het landelijke groennetwerk van Stichting Steenbreek.  

In de afgelopen jaren hebben zich naast gemeenten ook vrijwel alle provincies, veel waterschappen en een aantal woningcorporaties zich aangesloten. 

De wijze waarop we onze steden bouwen en leefomgeving inrichten heeft bewijsbare impact op de gezondheid van mensen. Talloze wetenschappelijke onderzoeken wijzen op een verband tussen de inrichting van de leefomgeving en het aantal ziekenhuisopnames, chronische ziekten en het gemiddelde sterftejaar. Met meer vergroening of ruimte voor ontmoeting gaan deze statistieken aantoonbaar omlaag. Of het nu om mentaal welzijn of fysieke gezondheid gaat: een groene en gezonde leefomgeving doet er toe.

En waarom genezen als je beter kan voorkomen? Begin dit jaar ondertekenden gemeenten, GGD’s, zorgverzekeraars en het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Stip op de horizon is een gezonde generatie in 2040 met weerbare gezonde mensen die opgroeien, leven, werken en wonen in een gezonde leefomgeving met een sterke sociale basis. Ook de Omgevingswet schrijft voor dat gezondheid als primair belang wordt meegewogen in ruimtelijke beleid en -inrichtingskeuzes.

Die gezonde leefomgeving zal steeds vaker een stedelijke leefomgeving zijn, want steeds meer mensen zoeken een plek in de stad. Of het nu grote, middelgrote of kleinere steden zijn: we wonen, werken en leven dichter op elkaar. En dat hoeft helemaal niet ten kosten te gaan van gezondheid, laten tal van inspirerende voorbeelden van gezonde stedelijke leefomgevingen zien. Op deze themasite presenteren we de bewijslast in de vorm van inspirerende verhalen en bundelen we praktische vakinformatie van onze journalisten uit onze titels Groen, Stedelijke Interieur en Stadszaken.nl.

De sleutel voor een gezonde generatie ligt voor een belangrijk deel bij degenen die de stedelijke leefomgeving inrichten en vormgeven. Schrijf u nu in voor de tweewekelijkse nieuwsbrief voor iedereen die wil bijdragen aan gezondere, aantrekkelijke en duurzame steden.