Deventer plaatst omvang boomkronen in digital twin

Leestijd: 2 minuten

Met een boomkroonmonitor gaat de gemeente Deventer de komende drie jaar in de gaten houden wat het volume van bomen is. Door de koppeling aan het gemeentelijke bomenbestand is Deventer de eerste gemeente in Nederland die deze data zo nauwkeurig beschikbaar heeft. De gemeenteraad had om de monitor gevraagd in de strijd tegen hittestress. 

‘Met de gegevens uit de boomkroonmonitor kunnen we de komende jaren zien of de boomkroonbedekking toeneemt, en met hoeveel’, zegt wethouder Marcel Elferink (Leefomgeving). Hij gaf na een motie van de gemeenteraad opdracht om de monitor te laten ontwikkelen. 

Elferink zegt dat de monitor helpt bij maatschappelijke opgaven. ‘Het is onder meer belangrijk bij de aanleg van nieuwe, gezonde woonwijken en bij onze stappen om de straten, pleinen en parken aan te passen aan het veranderend klimaat.’ 

Daarbij is de omvang van de boomkronen belangrijker dan het aantal bomen: hoe meer takken en bladeren, hoe groter het positieve effect van de boom. 

Gemeenteniveau en buurtniveau 

De monitor maakt op basis van luchtfoto’s, satellietbeelden en overige beschikbare gegevens de boomkroonbedekking zichtbaar voor de gemeente als geheel en op buurtniveau. 

Het totale grondgebied van de gemeente Deventer bedraagt 12.796 hectare. Hiervan is 2.899 hectare bedekt met boomkronen. Dit betekent dat bijna 23 procent van het gemeentelijk grondgebied bedekt is met boomkronen. 

Op buurtniveau zijn er grote verschillen te zien. Dat komt onder meer doordat de ene buurt een spoorzone en een park omvat, en een andere buurt vooral veel hoge bomen met een verticale kruin telt, die weinig bijdragen aan schaduwwerking. 

Gemis aan standaard 

De gemeente werkte voor de monitor samen met de adviesbureaus Cobra, die al een database beheert met luchtfoto’s en satellietdata van bomen. Ook werkte kaartenmaker ESRI mee met de totstandkoming van de monitor. 

De bedrijven worstelden met de uitdaging, schrijft het college van B en W aan de gemeenteraad, omdat er nog geen standaardmethode bestaat voor het berekenen van boomkroonvolume. 

Het volume kan op meerdere wiskundige manieren berekend worden en iedere methode kent een andere uitkomst. Deventer weet dan ook nog niet of de cijfers later nog te vergelijken zijn, als andere methoden de boventoon gaan voeren.

Een andere complicatie was de wens om alle bomen in beeld te brengen, niet alleen die in bezit zijn van de gemeente Deventer. Voor de klimaatopgave tellen ook bomen van landgoederen en particulieren mee. Dat is gelukt, zegt de gemeente.

Deze eerste Deventer boomkroonmonitor is de nulmeting. De komende jaren blijft Deventer de ontwikkelingen volgen via de monitor, en bekijken welke effecten bepaalde maatregelen hebben op de boomkroonbedekking. 

De gemeente mag de dataset uit concurrentieoverwegingen niet delen, schrijft het college van B en W aan de gemeenteraad. De digital twin van de stad is alleen toegankelijk voor medewerkers van de gemeente.

De wijze waarop we onze steden bouwen en leefomgeving inrichten heeft bewijsbare impact op de gezondheid van mensen. Talloze wetenschappelijke onderzoeken wijzen op een verband tussen de inrichting van de leefomgeving en het aantal ziekenhuisopnames, chronische ziekten en het gemiddelde sterftejaar. Met meer vergroening of ruimte voor ontmoeting gaan deze statistieken aantoonbaar omlaag. Of het nu om mentaal welzijn of fysieke gezondheid gaat: een groene en gezonde leefomgeving doet er toe.

En waarom genezen als je beter kan voorkomen? Begin dit jaar ondertekenden gemeenten, GGD’s, zorgverzekeraars en het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Stip op de horizon is een gezonde generatie in 2040 met weerbare gezonde mensen die opgroeien, leven, werken en wonen in een gezonde leefomgeving met een sterke sociale basis. Ook de Omgevingswet schrijft voor dat gezondheid als primair belang wordt meegewogen in ruimtelijke beleid en -inrichtingskeuzes.

Die gezonde leefomgeving zal steeds vaker een stedelijke leefomgeving zijn, want steeds meer mensen zoeken een plek in de stad. Of het nu grote, middelgrote of kleinere steden zijn: we wonen, werken en leven dichter op elkaar. En dat hoeft helemaal niet ten kosten te gaan van gezondheid, laten tal van inspirerende voorbeelden van gezonde stedelijke leefomgevingen zien. Op deze themasite presenteren we de bewijslast in de vorm van inspirerende verhalen en bundelen we praktische vakinformatie van onze journalisten uit onze titels Groen, Stedelijke Interieur en Stadszaken.nl.

De sleutel voor een gezonde generatie ligt voor een belangrijk deel bij degenen die de stedelijke leefomgeving inrichten en vormgeven. Schrijf u nu in voor de tweewekelijkse nieuwsbrief voor iedereen die wil bijdragen aan gezondere, aantrekkelijke en duurzame steden.