Arnhem intensiveert meetpunten luchtkwaliteit

Leestijd: 2 minuten

De lucht in de gemeente Arnhem is relatief schoon, maar nog niet alles wordt gemeten. De stad wil haar bewoners actief betrekken bij het meten en monitoren van luchtverontreiniging, en wil meetpunten van burgers professionaliseren. Dat staat in de Uitvoeringsagenda Lucht 2024 – 2030. 

Arnhem beschikt al over een uitgebreid meetnetwerk met 34 NO2-meetpunten en één continu monitoringsstation voor zowel NOx als PM10. Daarnaast zijn er meetpunten van de Omgevingsdienst Regio Arnhem (ODRA) en de provincie aanwezig in de stad.  

Vanaf 2024 zal het meetnetwerk worden uitgebreid met 14 professionele PM2.5-meetpunten, verspreid over verschillende wijken. 

In het verleden heeft Arnhem haar inwoners via workshops geholpen om zelf meetpunten voor fijnstof op te zetten. ‘Hoewel de zelf gemeten waardes niet gevalideerd konden worden en variaties vertoonden, is de betrokkenheid van bewoners van groot belang.’ 

Daarom zal de gemeente intensiever samenwerken met bewoners via wijkoverleg en wijkgezondheidsprofielen. Door het delen van gevalideerde meetgegevens en intensievere begeleiding wordt de bruikbaarheid van de gegevens verbeterd. 

Dankzij deze metingen en berekeningen van het Centraal Instrument Monitoring Luchtkwaliteit (CIMLK) heeft Arnhem een goed beeld van de luchtkwaliteitstrends van de afgelopen tien jaar. 

In de toekomst zal Arnhem zich richten op meer incidentele participatievormen, zoals schoolcampagnes en gesprekken over de milieuzone. Een structurele aanpak voor participatie wordt nog onderzocht. 

Luchtbeleid verder aanscherpen

In een volgende stap zal door analyse van de meetgegevens worden bekeken waar en hoe het luchtbeleid nog verder moet worden aangescherpt. Dit is nodig omdat medio 2024 de nieuwe, aangescherpte EU-richtlijnen worden verwacht.  

Een van de maatregelen is het tegengaan van houtstook. Arnhem is ook actief betrokken bij de landelijke SLA-themagroep houtstook, waar nieuwe maatregelen worden ontwikkeld om de gezondheidsimpact van houtrook te meten.  

Verbieden is niet mogelijk omdat daar landelijke regels voor ontbreken. Daarom komt er een subsidie op het onklaar maken van bestaande rookgaskanalen. Ook wordt gekeken of bij nieuwbouw een verbod op haarden en rookgaskanalen mogelijk is. 

Daarnaast wil de gemeente het centrum van Arnhem verder ontlasten. Daarom komen er subsidieregelingen voor onder meer het slopen van oude scooters en brommers en het stimuleren van elektrische deelauto’s. 

De Uitvoeringsagenda Schone Lucht is een uitvloeisel van het eerdere Plan Gezonde Leefomgeving en het Schone Lucht Akkoord.    

De wijze waarop we onze steden bouwen en leefomgeving inrichten heeft bewijsbare impact op de gezondheid van mensen. Talloze wetenschappelijke onderzoeken wijzen op een verband tussen de inrichting van de leefomgeving en het aantal ziekenhuisopnames, chronische ziekten en het gemiddelde sterftejaar. Met meer vergroening of ruimte voor ontmoeting gaan deze statistieken aantoonbaar omlaag. Of het nu om mentaal welzijn of fysieke gezondheid gaat: een groene en gezonde leefomgeving doet er toe.

En waarom genezen als je beter kan voorkomen? Begin dit jaar ondertekenden gemeenten, GGD’s, zorgverzekeraars en het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Stip op de horizon is een gezonde generatie in 2040 met weerbare gezonde mensen die opgroeien, leven, werken en wonen in een gezonde leefomgeving met een sterke sociale basis. Ook de Omgevingswet schrijft voor dat gezondheid als primair belang wordt meegewogen in ruimtelijke beleid en -inrichtingskeuzes.

Die gezonde leefomgeving zal steeds vaker een stedelijke leefomgeving zijn, want steeds meer mensen zoeken een plek in de stad. Of het nu grote, middelgrote of kleinere steden zijn: we wonen, werken en leven dichter op elkaar. En dat hoeft helemaal niet ten kosten te gaan van gezondheid, laten tal van inspirerende voorbeelden van gezonde stedelijke leefomgevingen zien. Op deze themasite presenteren we de bewijslast in de vorm van inspirerende verhalen en bundelen we praktische vakinformatie van onze journalisten uit onze titels Groen, Stedelijke Interieur en Stadszaken.nl.

De sleutel voor een gezonde generatie ligt voor een belangrijk deel bij degenen die de stedelijke leefomgeving inrichten en vormgeven. Schrijf u nu in voor de tweewekelijkse nieuwsbrief voor iedereen die wil bijdragen aan gezondere, aantrekkelijke en duurzame steden.