Wijkprofiel Rotterdam: sterke cijfers, al zijn inwoners minder positief

Leestijd: 2 minuten

Rotterdammers hebben op papier veiligere, socialere en fysiek betere wijken. Zij ervaren dit echter niet zo, blijkt uit het Wijkprofiel 2024. In dit tweejaarlijkse onderzoek naar de ontwikkeling van de stad, uitgevoerd door de gemeente Rotterdam, komt een slechtere beleving naar voren. Het college van B en W spreekt in de komende maanden met inwoners over het rapport. 

‘Het Wijkprofiel verbindt de harde cijfers en de beleving van de Rotterdammers met elkaar. Dat is waardevol’, aldus burgemeester Ahmed Aboutaleb. 

Het Wijkprofiel laat zien hoe de 14 gebieden en 71 wijken ervoor staan op sociaal en fysiek gebied en qua veiligheid. Gemeten zijn onder meer de mate van leegstand, kwaliteit van de openbare ruimte, omgang met buurtbewoners en overlast in de stad. 

De scores zijn gebaseerd op een gelijkwaardige combinatie van meetbare feiten en cijfers en de beleving van Rotterdammers: hun stem telt voor 50 procent mee.  

Met de cijfers uit het Wijkprofiel kunnen gemeentebestuur en de wijkraden in samenwerking met partners, bewoners en ondernemers, wijkakkoorden maken. 

Naast waardevol, is het Wijkprofiel dus ook paradoxaal. De beleving van Rotterdammers strookt niet met de objectieve data. Op kaarten kan daardoor een vertekend beeld ontstaan. 

Paradoxale cijfers

De score van de veiligheidsindex en sociale index is ten opzichte van de vorige metingen gedaald van respectievelijk 110 naar 105, en 104 naar 100. De daling in de fysieke index die afgelopen metingen zichtbaar was, is nu gestabiliseerd en blijft op 105.  

De dalende indexen worden hoofdzakelijk veroorzaakt door de subjectieve scores. Rotterdammers ervaren de positieve veranderingen dus niet als zodanig. 

Waar de objectieve veiligheid – op basis van politiedata – vrijwel gelijk is aan de vorige periode en ten opzichte van 2014 is gestegen, gaat vooral de veiligheidsbeleving van Rotterdammers achteruit.  

Zo nam het aandeel Rotterdammers dat zich wel eens onveilig voelt in de eigen buurt toe van 28 procent in 2014 naar 34 procent in de laatste meting. De teruglopende veiligheidsbeleving is een tendens die ook landelijk te zien is, zo blijkt uit de nieuwste Veiligheidsmonitor van het CBS. 

Opvallend is dat waar de stedelijke veiligheidsindex is gedaald, de index in 4 van de 5 focuswijken juist is gestegen. De mijlpaal voor 2024 is behaald in Carnisse, Hillesluis, Tussendijken en Lombardijen, maar nog niet in de Tarwewijk. 

39 wijkbijeenkomsten

Om te polsen waar de verminderde ervaringen van Rotterdammers vandaan komen, organiseert de gemeente Rotterdam 39 wijkbijeenkomsten met wijkraden, wijkpartners en bewoners. 

De wijkwethouders schuiven ook aan bij de samenkomsten om meer duiding te krijgen op de resultaten. Daarna wordt bekeken welke acties in de komende jaaractieplannen nodig zijn.  

Voor het Wijkprofiel 2024 zijn in de periode maart tot en met oktober 2023 zo’n 30.000 Rotterdammers uitgebreid ondervraagd via enquêtes. Dit is de zesde meting sinds de eerste 0-meting in 2014. 

De wijze waarop we onze steden bouwen en leefomgeving inrichten heeft bewijsbare impact op de gezondheid van mensen. Talloze wetenschappelijke onderzoeken wijzen op een verband tussen de inrichting van de leefomgeving en het aantal ziekenhuisopnames, chronische ziekten en het gemiddelde sterftejaar. Met meer vergroening of ruimte voor ontmoeting gaan deze statistieken aantoonbaar omlaag. Of het nu om mentaal welzijn of fysieke gezondheid gaat: een groene en gezonde leefomgeving doet er toe.

En waarom genezen als je beter kan voorkomen? Begin dit jaar ondertekenden gemeenten, GGD’s, zorgverzekeraars en het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Stip op de horizon is een gezonde generatie in 2040 met weerbare gezonde mensen die opgroeien, leven, werken en wonen in een gezonde leefomgeving met een sterke sociale basis. Ook de Omgevingswet schrijft voor dat gezondheid als primair belang wordt meegewogen in ruimtelijke beleid en -inrichtingskeuzes.

Die gezonde leefomgeving zal steeds vaker een stedelijke leefomgeving zijn, want steeds meer mensen zoeken een plek in de stad. Of het nu grote, middelgrote of kleinere steden zijn: we wonen, werken en leven dichter op elkaar. En dat hoeft helemaal niet ten kosten te gaan van gezondheid, laten tal van inspirerende voorbeelden van gezonde stedelijke leefomgevingen zien. Op deze themasite presenteren we de bewijslast in de vorm van inspirerende verhalen en bundelen we praktische vakinformatie van onze journalisten uit onze titels Groen, Stedelijke Interieur en Stadszaken.nl.

De sleutel voor een gezonde generatie ligt voor een belangrijk deel bij degenen die de stedelijke leefomgeving inrichten en vormgeven. Schrijf u nu in voor de tweewekelijkse nieuwsbrief voor iedereen die wil bijdragen aan gezondere, aantrekkelijke en duurzame steden.