Onderbenutte Europaboulevard straks natuurinclusieve woonstrip

Leestijd: 4 minuten

De Europaboulevard in Amsterdam wordt een natuurinclusieve en autoluwe woonstrip met ruim duizend woningen. Architectenbureau Temp.architecture.urbanism en vastgoedontwikkelaar APF International maakten op eigen initiatief een ontwerp en haalbaarheidsstudie en boden dat de gemeente Amsterdam aan. Hierdoor is de ontwikkelpotentie van het gebied omhoog bijgesteld. ‘Het helpt soms om je wat activistisch op te stellen.’ 

Architectbureau Temp. houdt er naar eigen zeggen van om te agenderen en ontwikkelde bijvoorbeel eerder al in 2010, tijdens de financiële crisis, proactief een braakliggingskaart en leegstandkaart van Amsterdam.

De Europaboulevard hebben zij al sinds 2016 op het oog. Nu is het nog een onafgemaakte snelweg.. De hoofdstraat vormt een ‘barriere’ tussen het Amstelpark en de woonwijk Buitenveldert, volgens Temp. oprichters Tom Bergvoet en Maarten van Tuijl.

De Europaboulevard heeft een tweebaans rijprofiel, heen en terug met aan weerskanten een ventweg met dubbel parkeren. Slechts het meest noordelijke stukje, boven de oprit A10 richting de snelweg, wordt goed gebruikt door bestemmingsverkeer. 

De Europaboulevard is daarmee grotendeels onbenut potentieel en wordt door omwonenden daarnaast als sociaal onveilig ervaren. ‘We fietsten er regelmatig voorbij en zagen voor ons hoe het anders kon’, zegt Van Tuijl.

Volgens Temp. kan de hoofdstraat ten zuiden van de oprit naar de A10 worden teruggebracht naar een eenbaansweg voor auto’s, waarbij meer ruimte ontstaat om te wandelen en fietsen. Door het parkeren ondergronds te brengen, ontstaat bovendien ruimte voor woontorens, en meer groen.

Impressie van het plan. Beeld: Temp.Architecture

Amstelparklaan 

In de haalbaarheidsstudie, die Temp. maakte in opdracht van ontwikkelend belegger APF International, is een voorstel uitgewerkt voor duizend tot tweeduizend woningen, waaronder woningen voor senioren om doorstroming op de Amsterdamse woningmarkt aan te moedigen. 

Door het opwaarderen van de openbare ruimte en het terugdringen van autoverkeer moet de Amstelparklaan, de beoogde nieuwe naam voor de woonstrip, bestaande woonwijken beter toegang geven tot het Amstelpark. 

Met begroeide gevels, retentiedaken en dakterrassen sluiten de gebouwen bovendien aan op de groene omgeving waarin zij worden geplaatst, vinden de ontwerpers. ‘Stepping stones voor flora en fauna. De gebouwen zijn hierdoor ook rainproof en natuurinclusief.’ 

Strijd tussen wonen en groen 

Om alle natuurinclusieve elementen in de gebiedsontwikkeling in de praktijk te brengen, adviseert Van Tuijl om goed te kijken naar de strijd om de ruimte tussen bebouwing en groen. Het Amstelpark is aan een herinterpretatie toe en kan met dit plan worden uitgebreid richting Buitenveldert.

‘We raden in ons plan ruim duizend woningen aan. Ga je richting de tweeduizend woningen, dan betekent dit meer druk op het groen. Nadere uitwerking moet uitwijzen welk precieze aantal woningen een optimale balans vormt tussen de kwaliteit van het groen en de ambities met betrekking tot verdichting van de stad.’ 

In de plannen van Temp. ligt de focus op hoge gebouwen met een beperkt oppervlak, waarbij parkeergelegenheid wordt teruggedrongen of ondergronds uit het zicht verdwijnt. 

 Met de huidige plannen van Temp. kunnen slechts 35 van de 589 platanen niet behouden blijven, blijkt uit onderzoek in samenwerking met de Nationale Bomenbank. Deze kunnen in de buurt verplant worden.

Doorsnede van de Amstelparklaan. Beeld: Temp.Architecture
Impressie van gebiedsontwikkeling Amstelparklaan. Beeld: Temp.Architecture

Zelf initiatief nemen 

Op basis van de haalbaarheidsstudie die er nu ligt, heeft de gemeente Amsterdam de ontwikkelpotentie voor de locatie Europaboulevard naar boven bijgesteld in haar ‘quickscan verdichting buitenveldert’. De door Temp. aangewezen parkeervlakken zijn nu aangeduid als te herontwikkelen gebied. 

In de Amsterdamse structuurvisie staat dat de gemeente langs knooppunten en hoofdstraten wil verdichten, de Europaboulevard past volgens Van Tuijl perfect in die visie. De ontsluiting via oprit A10 maakt de woningen volgens hem goed bereikbaar. 

‘De Europaboulevard stond nog niet zo op de radar van de gemeente’, aldus Van Tuijl. Hij koppelt het aan de grenzen van de plancapaciteit van Amsterdam. ‘Dat is logisch, op een gegeven moment hebben ambtenaren hun handen vol.’ 

De senior-architect is dan ook van mening dat het zinvol is voor architecten en ontwikkelaars om zelf initiatief te nemen. Het opzoeken van een samenwerking, zoals Temp. deed met APF, vergroot de kansen dat een ontwikkelgebied of project van de grond komt. 

‘De gemeente heeft goed naar ons voorstel gekeken en er echt iets mee gedaan. Het helpt dus wel om je soms wat activistisch op te stellen.’ 

De wijze waarop we onze steden bouwen en leefomgeving inrichten heeft bewijsbare impact op de gezondheid van mensen. Talloze wetenschappelijke onderzoeken wijzen op een verband tussen de inrichting van de leefomgeving en het aantal ziekenhuisopnames, chronische ziekten en het gemiddelde sterftejaar. Met meer vergroening of ruimte voor ontmoeting gaan deze statistieken aantoonbaar omlaag. Of het nu om mentaal welzijn of fysieke gezondheid gaat: een groene en gezonde leefomgeving doet er toe.

En waarom genezen als je beter kan voorkomen? Begin dit jaar ondertekenden gemeenten, GGD’s, zorgverzekeraars en het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Stip op de horizon is een gezonde generatie in 2040 met weerbare gezonde mensen die opgroeien, leven, werken en wonen in een gezonde leefomgeving met een sterke sociale basis. Ook de Omgevingswet schrijft voor dat gezondheid als primair belang wordt meegewogen in ruimtelijke beleid en -inrichtingskeuzes.

Die gezonde leefomgeving zal steeds vaker een stedelijke leefomgeving zijn, want steeds meer mensen zoeken een plek in de stad. Of het nu grote, middelgrote of kleinere steden zijn: we wonen, werken en leven dichter op elkaar. En dat hoeft helemaal niet ten kosten te gaan van gezondheid, laten tal van inspirerende voorbeelden van gezonde stedelijke leefomgevingen zien. Op deze themasite presenteren we de bewijslast in de vorm van inspirerende verhalen en bundelen we praktische vakinformatie van onze journalisten uit onze titels Groen, Stedelijke Interieur en Stadszaken.nl.

De sleutel voor een gezonde generatie ligt voor een belangrijk deel bij degenen die de stedelijke leefomgeving inrichten en vormgeven. Schrijf u nu in voor de tweewekelijkse nieuwsbrief voor iedereen die wil bijdragen aan gezondere, aantrekkelijke en duurzame steden.