Overlegorgaan Fysieke Leefomgeving groeit: betere afspiegeling

Leestijd: 4 minuten

Het Overlegorgaan Fysieke Leefomgeving (OFL) heeft 25 nieuwe leden, die moeten zorgen voor een betere afspiegeling van de samenleving en actuele trends rond de fysieke ruimte. Het platform wint advies in van maatschappelijke organisaties en agendeert actuele vraagstukken. Nieuwe zijn onder meer Stichting Steenbreek, de Seniorencoalitie en Stichting Buurtkracht. 

De zoektocht naar een betere afspiegeling vond de afgelopen twee jaar plaats. Huidige leden en betrokken ministeries is gevraagd welke perspectieven er misten.  

Die nieuwe perspectieven zijn nodig voor huidige projecten zoals de Binnenvaarttafel, periodiek overleg over het Deltaprogramma, de Mobiliteitsvisie, het verduurzamen van woonwijken en bedrijventerreinen via het Nationaal Klimaatplatform. 

Het Overlegorgaan Fysieke Leefomgeving (OFL) organiseert overleg over alles in de fysieke leefomgeving, waarbij Rijksoverheid en maatschappelijke organisaties met elkaar samenwerken.. 

Verschillende ministeries kunnen in overleg met een coalitie van 63 partners, maar die partners kunnen ook onderwerpen agenderen. Naast leden kent het OFL ook deelnemers, die incidenteel aansluiten.

In veel gevallen versterkt de inbreng van de leden de rapporten en het beleid van het Rijk. Ook kunnen de gesprekken leiden tot meer samenwerking om op thema’s samen op te trekken. 

Bredere coalitie 

Een aantal nieuwe leden zijn uitgenodigd vanwege hun aandacht voor ondervertegenwoordigde doelgroepen in de fysieke leefomgeving, zoals de Seniorencoalitie, NOC*NSF en Iederin, een vereniging voor chronisch zieken. 

Ook zijn leden toegevoegd vanwege hun betrokkenheid bij het thema natuur, bijvoorbeeld bij het verduurzamen van de fysieke leefomgeving. 

Nieuwe leden rondom het thema klimaat en energie zijn Energie Samen, de Vereniging Duurzame Energie en e Jonge Klimaatbeweging. Voor vergroening is dat onder andere Stichting Steenbreek.

Over bouwen en wonen praten straks onder meer Bouwend Nederland en Vereniging Eigen Huis mee. Ook op het gebied van mobiliteit zijn nieuwe leden toegevoegd en op het gebied van natuur en land- en tuinbouw zijn naast het LTO ook organisaties toegevoegd die zowel het agrarische als het natuurperspectief belangrijk vinden. 

Alle nieuwe organisaties
BiohuisBO
Akkerbouw 
BoerenNatuur 
Branchevereniging Nederlandse Architecten (BNA) 
Energie Samen 
Erfgoedvereniging
Bond Heemschut 
Federatie Instandhouding Monumenten (FIM)
 Iederin 
IVN natuureducatie 
Jonge Klimaatbeweging 
Koninklijke Bouwend Nederland 
Landelijk Samenwerkingsverband van Actieve Bewoners (LSA bewoners) 
LandschappenNL 
Milieucentraal 
Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE) 
NOC*NSF 
Seniorencoalitie 
Stichting Buurkracht 
Stichting Dutch Green Building Council (DGBC) 
Stichting Steenbreek 
Stichting Wandelnet 
Veilig Verkeer Nederland 
Vereniging Eigen Huis 
Wereld Natuur Fonds (WNF) 
WoningBouwersNL

 Geen van de nieuwe selectie leden richt zich hoofdzakelijk op het thema gezondheid, onder de Omgevingswet een belangrijk nieuw onderwerp. Wel zijn veel partners er binnen hun eigen thematiek mee bezig, zegt Judith Klungers, secretaris van het OFL. ‘Dan gaat het over duurzamer vervoer of de groene leefomgeving.’ 

Structureel betrokken 

‘Steenbreek laat hiermee zien dat zij een organisatie is die ertoe doet’, aldus Roel van Dijk, directeur van nieuw lid Stichting Steenbreek. ‘Via dit orgaan worden we dus structureel betrokken bij vraagstukken op het gebied van natuur, biodiversiteit en klimaat. Naast dat we worden gevraagd om onze zienswijze te delen, kunnen we in samenwerking met ons netwerk ook onderwerpen agenderen.’ 

Van Dijk hoopt onder andere te agenderen hoe ieder vanuit zijn eigen expertise (bewoners, ondernemers, overheid, maatschappelijke organisaties) samen de verantwoordelijkheid gaan dragen voor het vergroenen van onze omgeving. ‘Het is niet alleen de overheid of de ondernemer.’

Stichting Buurkracht kijkt ook uit naar haar deelname aan het OFL. ‘Het is goed dat het OFL gezien de veranderende verhoudingen tussen overheid, bewoners en bedrijven op zoek is gegaan naar meer vertegenwoordiging vanuit de bewonersinitiatieven’, aldus Roel Woudstra, directeur van de stichting. 

Woudstra hoopt het vertrouwen in bewonersinitiatieven bij de overheid te laten groeien. ‘Wij zullen de kennis en ervaring delen rondom het betrekken van bewoners en vooral het activeren van bewoners op specifieke thema’s.’ 

‘En daarnaast zullen we ook aandacht vragen voor het integrale karakter van bewonersinitiatieven’. zegt hij. ‘Beleid is veelal georganiseerd per domein, bijvoorbeeld groen, energietransitie of zorg.  Maar voor veel mensen komt dat allemaal samen in de buurt. En daarom is het van belang dat de overheid zich hier ook op organiseert. ’

Terugkeer van ministerie ROW

De Branchevereniging van Nederlandse Architectenbureaus (BNA) is ook sinds kort lid van het OFL. De architectenclub roept op om regie te nemen op de ruimtelijke ontwikkeling van Nederland. Zij pleiten bijvoorbeeld voor de terugkeer van het ministerie van Ruimtelijke Ontwikkeling en Wonen, verankering van ruimtelijke kwaliteit, duidelijkere duurzaamheidswet- en regelgeving en verbeteringen van de aanbestedingscultuur.

BNA: ‘De urgente woningmarktproblemen en de grote ruimtelijke impact die het halen van de afgesproken klimaat- en circulariteitsdoelen met zich meebrengt, vragen om een doelgerichte en integrale aanpak. Architecten kennen de oplossingen voor deze ruimtelijke vraagstukken van Nederland. Om deze te kunnen realiseren, vragen wij van het volgende kabinet een heldere en duidelijke regie.’

Zoektocht 

De zoektocht naar een betere afspiegeling vond de afgelopen twee jaar plaats. Huidige leden en betrokken ministeries is gevraagd welke perspectieven er misten.  

Die nieuwe perspectieven zijn nodig om beter aan te sluiten bij het inhoudelijk terrein van het overlegorgaan, dat in de loop van de jaren gewijzigd is van verkeer en waterstaat, via infrastructuur en milieu naar fysieke leefomgeving. 

Huidige projecten zijn de Binnenvaarttafel, periodiek overleg over het Deltaprogramma, de Mobiliteitsvisie, en het Nationaal Klimaatplatform. 

De 25 nieuwe leden worden benoemd door de minister van IenW. Het OFL organiseert voor de zomer een bijeenkomst voor alle leden om stil te staan bij de nieuwe samenstelling en koers. Voor 38 leden gaat het om voortzetting van hun lidmaatschap. 

Het overlegorgaan richt zich sinds 2018 op de fysieke leefomgeving. Het komt voort uit het Overlegorgaan Infrastructuur en Mileu en de Overlegorganen Verkeer en Waterstaat.

Het OFL komt naar verwachting met een eigen toelichting op de nieuwe leden op vrijdag of maandag, in de Staatscourant. 

De wijze waarop we onze steden bouwen en leefomgeving inrichten heeft bewijsbare impact op de gezondheid van mensen. Talloze wetenschappelijke onderzoeken wijzen op een verband tussen de inrichting van de leefomgeving en het aantal ziekenhuisopnames, chronische ziekten en het gemiddelde sterftejaar. Met meer vergroening of ruimte voor ontmoeting gaan deze statistieken aantoonbaar omlaag. Of het nu om mentaal welzijn of fysieke gezondheid gaat: een groene en gezonde leefomgeving doet er toe.

En waarom genezen als je beter kan voorkomen? Begin dit jaar ondertekenden gemeenten, GGD’s, zorgverzekeraars en het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Stip op de horizon is een gezonde generatie in 2040 met weerbare gezonde mensen die opgroeien, leven, werken en wonen in een gezonde leefomgeving met een sterke sociale basis. Ook de Omgevingswet schrijft voor dat gezondheid als primair belang wordt meegewogen in ruimtelijke beleid en -inrichtingskeuzes.

Die gezonde leefomgeving zal steeds vaker een stedelijke leefomgeving zijn, want steeds meer mensen zoeken een plek in de stad. Of het nu grote, middelgrote of kleinere steden zijn: we wonen, werken en leven dichter op elkaar. En dat hoeft helemaal niet ten kosten te gaan van gezondheid, laten tal van inspirerende voorbeelden van gezonde stedelijke leefomgevingen zien. Op deze themasite presenteren we de bewijslast in de vorm van inspirerende verhalen en bundelen we praktische vakinformatie van onze journalisten uit onze titels Groen, Stedelijke Interieur en Stadszaken.nl.

De sleutel voor een gezonde generatie ligt voor een belangrijk deel bij degenen die de stedelijke leefomgeving inrichten en vormgeven. Schrijf u nu in voor de tweewekelijkse nieuwsbrief voor iedereen die wil bijdragen aan gezondere, aantrekkelijke en duurzame steden.